The Compost Writer

Biologisch afbreekbare groenten- en fruitzakjes vinden steeds vaker hun weg naar de supermarkten en Vlaamse huishoudens. Ze zijn een milieuvriendelijk alternatief voor de erg vervuilende exemplaren uit polyethyleen. Maar wat is nu precies het probleem met traditionele plastic zakjes?

Dat je plastic niet moet laten rondslingeren in de omgeving, is al langer bekend. Polyethyleen heeft jaren nodig om af te breken, en zelfs dan blijven er resten achter in de natuur. Zwerfvuil is echter niet het grote probleem: weinig mensen gooien de zakjes door het raam nadat ze boodschappen hebben gedaan. Helaas betekent dat niet dat de zakjes niet hinderlijk zijn voor het milieu.

Plastic is geen gft

Een belangrijk deel van de groenten- en fruitzakjes uit supermarkten blijkt bij het gft-afval terecht te komen. Dit veroorzaakt heel wat problemen bij de compostering. Dat toont o.m. een studie van Organic Waste Systems aan, een Gents bedrijf met een wereldreputatie op het vlak van composteertechnieken. De organisatie nam de bodemkoek in de composteerinstallatie bij Ecowerf, het Intergemeentelijk Milieubedrijf Oost-Brabant, onder de loep. Die bodemkoek is een opeenstapeling van verontreiniging die zich geleidelijk aan in de composteerinstallatie opstapelt en het composteringsproces vertraagt en uiteindelijk zelfs verhindert. De installatie moet dan worden stilgelegd en gereinigd: een huzarenwerk.

De studie wees uit dat 15% van het gewicht van de plasticvervuiling in de bodemkoek te wijten was aan groenten- en fruitzakjes uit polyethyleen. Dat is gigantisch veel als je bedenkt hoe licht en dun één zakje is. Het gaat dan ook over tienduizenden zakjes. Behalve dat de periodieke onderbrekingen van de compostering handenvol tijd en geld kosten, is ook de milieukost van het verbranden van de bodemkoek niet te onderschatten. Al deze kosten worden niet meegerekend in de prijs van de plastic zakjes. Ze zijn dus zo goedkoop dat supermarkten ze kwistig blijven uitdelen.

Plasticsoep in de bodem

En dat is nog niet alles. De groenten- en fruitzakjes die in de gft-bak terechtkomen, gaan samen met het gft-afval door een breekinstallatie, voor ze in de composteerinstallatie terecht komen. Daar worden ze aan flarden getrokken, waardoor kleine plastic snippers ontstaan. Die glippen door de zeven van alle machines, en komen uiteindelijk in de compost terecht.

Met die compost verrijkt menig tuinier vervolgens zijn moestuin of gazon, of bewerkt de boer zijn veld. De niet-afbreekbare plastic deeltjes stapelen op, en dreigen uiteindelijk een plasticsoep in de bodem te creëren. Het minder bekende broertje van de plasticsoep in onze oceanen, heeft potentieel even desastreuze gevolgen. Die verontreiniging maakt het immers moelijker voor water en lucht om in de grond te dringen, waardoor de bodem uiteindelijk minder vruchtbaar kan worden. Het telen van voedsel dreigt op die manier problematisch te worden.

De biodegradeerbare Compost Bag groenten- en fruitzakjes, mag je wel bij je gft-afval gooien: ze worden gewoon mee gecomposteerd. Bij Ecowerf zijn ze binnen 14 dagen verdwenen. En ze houden groenten en fruit ook langer vers. Meer tips om onze planeet proper te houden lees je op onze blog.

Elke Vlaming kiepert jaarlijks gemiddeld zo’n 152 kilo afval in de vuilniszak. Zo’n 40% daarvan is organisch afval. Met het sorteren van je gft, dan ontlast je niet alleen het milieu, maar ook je portemonnee.

Restafval is duur

De gele, witte, zwarte en andere zakken voor restafval hebben één ding gemeen: ze zijn bijzonder duur. Hun prijs wordt per gemeente bepaald en loopt al snel op tot € 2.50 per zak. Als je wekelijks 1 zak vult, gooi je dus al snel € 100 per jaar mee in de vuilbak.

Haal je de 40% organisch afval uit de zak, dan betaal je dus slechts €60 per jaar. Hoewel het makkelijk is alles simpelweg bij het restafval te kieperen, is sorteren financieel dus zeker de moeite waard.

Sorteren rendeert

Bijna al je organisch keukenafval kan je kwijt in de VentiMax®. Je steekt een biodegradeerbare Compost Bag in het emmertje, en is dat zakje vol, dan gooi je het in de groene gft-bak, op je composthoop, of in een compostvat of -bak. Gemiddeld genomen gebruikt een Noordwest-Europees gezin (2 volwassenen, 2 kinderen) twee Compost Bag zakjes per week, wat betekent dat je een heel jaar lang kan sorteren voor ongeveer € 10.

Daarbij komt nog de kost voor het ophalen van de gft-container. Die is, afhankelijk van waar je woont, vast per ophaling of variabel per gewicht. Gemiddeld kan je rekenen op € 0.50 per volle bak van 40 liter. Er kunnen echter heel wat Compost Bags in de container, wat die extra kost nog verder doet dalen. En composteer je zelf thuis, dan valt hij helemaal weg. Meer zelfs: je krijgt er gratis een natuurlijke bodemverbeteraar bovenop.

Een simpele rekensom

Gooi je dus je aardappelschillen en klokhuizen rechtstreeks in de vuilniszak, dan kost dat je € 100 per jaar. Sorteer je, dan kost je restafval nog zo’n € 60 op jaarbasis, en koop je voor € 10 Compost Bags om je organisch afval in te verzamelen. Op die manier bespaar je jaarlijks € 30.

Meer tips om de afvalberg te verkleinen, lees je op onze blog

De koelkast opentrekken en een verschrompelde wortel of verlepte kropsla of andijvie terugvinden: het overkomt ons allemaal wel eens. Sommige groenten en fruit bewaren nu eenmaal minder lang dan andere. Maar door ze op de correcte manier te bewaren, kunnen we er net iets langer van genieten.

In de fruitschaal, in de koelkast, samen, apart, ingepakt of niet: wij zetten de regels op een rij.

Samen of apart?

Wanneer groenten en fruit rijpen (en later rotten), komt er ethyleengas vrij. Dat gas zorgt ervoor dat wat in de buurt van die producten ligt, ook sneller rijpt en bederft. Voeding langer bewaren is dus een kwestie van slim combineren en scheiden: tomaten, appels, avocado’s en peren produceren veel ethyleengas, terwijl aubergines, broccoli, champignons en koolsoorten er niet zo goed tegen kunnen.

Soms wil je een stuk fruit net sneller laten rijpen. Bananen helpen je daarbij: ze  produceren bijzonder veel ethyleengas. Wil je dus niet wachten tot een perzik heerlijk zacht is, leg de vrucht dan naast een banaan in je fruitschaal.

Eén uitzondering bevestigt de regel: komen aardappelen in contact met ethyleen, dan gaan ze minder kiemen. Je appels en aardappelen samen bewaren is dus, verrassend genoeg, wel een goed idee.

In de koelkast of niet?

In een koude omgeving produceren groenten en fruit minder ethyleengas, en blijven ze langer goed. Maar warmteminnende groenten zoals tomaat, paprika, aubergine en komkommer lijden aan koudebederf: te lage temperaturen beschadigen hun cellen. Daardoor verliezen ze hun smaak en rotten ze sneller. Beter bewaar je ze op kamertemperatuur. Ook wintergroenten zoals wortel en knolselder blijven tot twee weken heerlijk vers buiten de koelkast.

In de groentenlade of in een zakje?

Om je groenten en fruit nog langer te bewaren, is het belangrijk dat ze kunnen ademen. Afgesloten groentenlades in de koelkast zijn niet ideaal. De groenten zitten er als het ware opgesloten. Ook je boodschappen in plastic zakjes uit de supermarkt bewaren is daarom geen goed idee. Niet alleen kan het ethyleengas niet weg, maar ook het verdampte vocht condenseert en creëert een veel te vochtige omgeving, wat rotting in de hand werkt.

Bewaar je fruit en groenten liever in een Compost Bag: deze biologisch afbreekbare zakjes zijn waterdampdoorlatend, en houden daardoor je voedsel langer vers. Ze bieden trouwens nog meer voordelen:  neem je ze mee naar de winkel, dan hoef je geen gewone plastic tasje aan te kopen. Door er thuis je groenten en fruit langer in te bewaren, gooi je in een klap ook minder weg. En ten slotte kan je de zakjes hergebruiken in je VentiMax, om eenvoudig en hygiënisch je organisch keukenafval te sorteren. Uiteindelijk belanden de Compost Bags op de composthoop, en is de cirkel rond.

Meer tips om de afvalberg te verkleinen, lees je op onze blog

Printen is niet alleen duur voor jou, ook onze planeet betaalt een prijs. Milieuvriendelijk printen kan, maar de meesten onder ons kiezen de eenvoudigste en tegelijk de meest vervuilende oplossing. Nochtans is ecologisch printen niet duurder of moeilijker.

Een degelijke printer koop je al voor een klein budget. Het zijn de cartridges, die de rekening laten oplopen.

Weg met cartridges

De belangrijkste grondstof van inkt en inktpatronen is petroleum. Je springt er dus het best zuinig mee om, voor je portemonnee én voor het milieu. Koop niet zomaar de goedkoopste of de duurste inktpatronen, maar vergelijk het aantal pagina’s dat je met één cartridge kan printen. Een goedkoper patroon gebruikt soms meer inkt om de inktkoppen te spoelen dan om te drukken.

Moet je je inktpatronen vervangen? Gooi je lege cartridges niet bij het restafval, maar breng ze terug naar de winkel of zend ze naar een verwerker. In sommige gevallen krijg je hier zelfs een vergoeding voor.

Wie cartridges wil vermijden, kan een printer met navulbare ‘inkttanks’ aanschaffen of kiezen voor een laserprinter.

3000 pagina’s per toner

Een laserprinter bevat toners met een poeder dat gesmolten wordt op het papier. Met één toner kan je al snel 3000 pagina’s printen, terwijl een inktcartridge slechts 150 pagina’s meegaat. Voor de printer betaal je wat meer, maar de inktbesparing maakt dat ruimschoots goed.

De laserprinter is wel een energievreter omdat de fuser 180° Celsius moet bereiken. Hij is het meest geschikt als je af en toe grote hoeveelheden moet printen. Bij voorkeur kies je een laserprinter die dubbelzijdig print. Zo bespaar je op papier en dus op bomen.

Kies chloorvrij papier

Milieuvriendelijk printen op vervuilend papier kan natuurlijk niet. Kies daarom gecertificeerd papier.

• Papier met een FSC- of PEFC-label: deze keurmerken garanderen duurzaam bosbeheer. Elke omgekapte boom wordt opnieuw aangeplant.
• Papier met het keurmerk TFC, totally chlorine free: wordt traditioneel gewit met chloor, een stof die ongezond is voor mens en milieu. Chloorvrij papier dankt haar witte kleur aan zuurstof.

Ga naar een groene drukker

Ook milieuvriendelijk: haal geen printer in huis, maar breng je drukwerk naar een ecologische drukkerij. Zij hebben duurzaam papier in huis én gebruiken inkt die niet van petroleum is gemaakt.

Sommigen gebruiken bio-inkt. Die wordt, net zoals biogebaseerd plastic, ontwikkeld uit oliën van sojabonen of lijnzaad.

Andere drukkers verkiezen solventarme uv-inkt: na het drukken verhardt uv-licht de inkt onmiddellijk waardoor er minder vloeistof verdampt. Dat leidt tot minder verspilling en een scherpere afdruk. Bovendien is uv-inkt, net als bio-inkt, solventvrij en dat komt vooral de ozonlaag ten goede. Een ander voordeel is de watervastheid van het resultaat.

Deze laatste techniek is ook het meest geschikt voor drukwerk op andere materialen dan papier. The Compost Bag Company bedrukt zijn bio-afbreekbare zakken bijvoorbeeld met uv-inkt, zoals je kan zien op bovenstaande foto.

Op zoek naar andere manieren om minder (plastic) afval te creëren? Lees deze eenvoudige tips!

De gemiddelde Belg gooit dagelijks 1,4 kg goederen weg. Dat is meer dan een halve ton per jaar. Al dat afval moet verwerkt worden en dat zet onze planeet enorm onder druk. Het kan nochtans beter: bewegingen zoals Minimal Waste en zelfs Zero Waste bewijzen dat minder afval produceren niet onmogelijk is. Met de volgende tips verklein ook jij je afvalberg.

1.      Koop niet te veel voedsel

Ieder van ons gooit jaarlijks tot 50 kilogram voedsel in de vuilbak. We laten ons verleiden door 2+1-aanbiedingen als we slechts twee stuks nodig hebben, of gaan met honger naar de winkel en grijpen allerlei snacks lustig uit de rekken. Hoe voorkom je die te volle winkelmandjes?

• Maak een boodschappenlijstje met hoeveelheden, en houd je eraan.
• Doe je inkopen net na de maaltijd – honger is de vijand van zuinig winkelen.
• Controleer de houdbaarheidsdatum voor je iets koopt.

Toch te veel gekocht? Vries je restjes in of verwerk ze in een nieuw recept. Door de ingrediënten in je koelkast te googelen, leer je ook nieuwe gerechten kennen. Doen !

2.      Kies grote verpakkingen

Sommige producten met een lange houdbaarheidsdatum zoals pasta, rijst of zout kan je in grote verpakkingen kopen. Niet alleen verbruik je zo minder verpakking, ook in je portemonnee voel je het verschil.

3.      Vermijd niet-afbreekbare plastic zakken

Voor één paprika of courgette heb je geen plastic zakje nodig. En winkeliers kijken er al lang niet meer van op als je zelf een groente- en fruittasje meebrengt. Wist je trouwens dat er ook bio-afbreekbare zakjes bestaan? Ze zijn ideaal om je fruit in te bewaren omdat ze “ademen”. Vervolgens verzamel je er je gft in en gooi je het dan in de gft-bak.

4.      Ga naar een zero waste shop

Verzamel je lege boxen, neem enkele linnen zakken mee en trek naar de zero waste shop. Zeker in grote steden zijn winkels die afval bannen helemaal hip. Je vult er je voorraaddozen aan en gaat afvalvrij naar huis.

5.      Sorteer beter

Pmd, papier & karton, gft, glas en restafval: gooi het allemaal in de juiste bak of zak. Sinds juli 2016 kan je in sommige gemeenten ook harde en zachte plastics apart sorteren en naar het containerpark brengen in de nieuwe ‘roze zak’.

6.      Vermijd wegwerpproducten

Ga je picknicken in een park of geef je een feestje? Gebruik geen wegwerpbekers, -borden of -bestek. Als je niet genoeg servies in huis hebt, kan je er lenen van vrienden of buren. Voor wie regelmatig een etentje organiseert, biedt de kringwinkel een creatieve oplossing: je vindt er goedkope glazen, borden en bestek.

7.      Koop tweedehands

Probeer voor je een nieuwe keukenrobot of pastamaker koopt eens het toestel van een kennis. Zo vermijd je miskopen, die uiteindelijk in het containerpark belanden. Eens je overtuigd bent, kan je naar koopjes speuren op tweedehandssites.

8.      Zoek een alternatief voor klein gevaarlijk afval

Voor veel klein gevaarlijk afval bestaat er een milieuvriendelijk alternatief. Kies voor oplaadbare batterijen en navulbare aanstekers of verf en waspoeder zonder chemische additieven.

9.      Drink kraantjeswater

De gemiddelde Belg sleurt jaarlijks zo’n 150 liter water naar huis. Nochtans is het water uit onze kraan minstens even gezond.  Hoog tijd dus om over te schakelen. Dat kraantjeswater tot 200 keer goedkoper is dan flessenwater, is mooi meegenomen. Waar er een smaakje aan het kraantjeswater zit, kan je met een eenvoudige koolstoffilter wonderen doen.

10.  Gebruik dozen in plaats van folie

Bewaar je lunch en restjes in dozen in plaats van aluminium- of huishoudfolie. Voor wie een boterhamdoos te groot vindt, bestaan er herbruikbare lunchzakken die je makkelijk kan opbergen.

Minder afval produceren hoeft niet moeilijk te zijn. Vaak komt het erop aan om vastgeroeste gewoontes even op te poetsen. Klaar om jouw afvalberg te verkleinen? Schakel nu al over op bio-afbreekbare zakjes. Vraag er naar in de winkel.